Proje yönetimi sözlüğü içerisinde, proje yönetiminde sıkça kullanılan terimlerin sözlük anlamlarını bulabilirsiniz. Sayfada yer alan terimlerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Bulamadığınız terimler için bize ulaşabilirsiniz.

 

Aktivite: Bir proje süresince gerçekleştirilen işin ayrı, planlanmış bir kısmı.

Aktivite Nitelikleri (Activity Attributes): Aktivite listesine eklenebilecek her her zaman çizelgesi aktivitesiyle ilişkili birden fazla özellik. Aktivite nitelikleri; aktivite kodlarını, önceki aktiviteleri, ardıl aktiviteleri, mantıksal ilişkileri, önden gitmeleri ve beklemeleri, kaynak gereksinimlerini, empoze edilen tarihleri, kısıtlamaları ve varsayımları içerir.

Aktivite Süresi: Bir zaman çizelgesi etkinliğinin başlangıcı ve bitişi arasındaki takvim birimi cinsinden süre

Ana Zaman Çizelgesi (Master Schedule): Başlıca teslimatları, iş kırılım yapısı bileşenlerini ve anahtar kilometre taşlarını tanımlayan özet düzeyinde bir proje zaman çizelgesi.

Anlaşmalar (Agreements): Bir projenin başlangıçtaki amaçlarını tanımlayan herhangi bir belge veya iletişim. Bu bir sözleşme, mutabakat zaptı (MOU), anlaşma mektupları, sözlü anlaşmalar, e-posta vb. şeklinde olabilir.

Arttırımsal (Incremental) Yaşam Döngüsü: Teslimatın, önceden belirlenmiş bir zaman çerçevesi içinde art arda işlevsellik ekleyen bir dizi yineleme yoluyla üretildiği uyarlanabilir bir proje yaşam döngüsü. Teslimat, yalnızca son yinelemeden sonra tamamlanmış sayılacak gerekli ve yeterli yeteneği içerir.

Benzetim/Analoji Tahmin (Analogous Estimating): Benzer bir faaliyet veya projeye ait geçmiş verileri kullanarak bir faaliyetin veya projenin süresini veya maliyetini tahmin etmeye yönelik bir teknik.

Bir Arada Çalışma (Colocation): İletişimi, çalışma ilişkilerini ve üretkenliği artırmak için proje ekibi üyelerinin fiziksel olarak birbirine yakın konumlandırıldığı organizasyonel yerleştirme stratejisi.

Bütçe: Proje veya herhangi bir iş kırılım yapısı bileşeni veya herhangi bir program etkinliği için onaylanmış tahmin.

Çatışma (Conflict): Taraflar arasında karşıt çıkarlar, değerler, hedefler ve eylemler konusunda anlaşmazlık.

Çevik (Agile): Değişiklikleri yinelemeli (iterative) ve aşamalı (incremental) olarak uygulamaya yönelik kavramsal bir yaklaşım.

Değişiklik (Change): Resmi olarak kontrol edilen herhangi bir teslimatta, proje yönetimi planı bileşeninde veya proje belgesinde yapılan modifikasyon.

Değişiklik Kaydı (Change Log): Proje sırasında sunulan değişikliklerin kapsamlı bir listesi ve mevcut durumları.

Değişiklik Kontrol Kurulu (Change Control Board (CCB)): Projedeki değişiklikleri gözden geçirmek, değerlendirmek, onaylamak, ertelemek veya reddetmek ve bu tür kararları kaydetmek ve iletmekten sorumlu, resmi olarak yetkilendirilmiş bir grup.

Değişiklik Talebi (Change Request): Bir belgeyi, teslimatı veya temel çizgiyi değiştirmek için resmi bir teklif.

Denetleme (Inspection): Bir iş ürününün belgelenmiş standartlara uygun olup olmadığını belirlemek için incelenmesi.

Doğrulama (Verification): Bir ürün, hizmet veya sonucun bir yönetmeliğe, gereksinime, spesifikasyona veya dayatılan koşula uygun olup olmadığının değerlendirilmesi.

Ekip Tüzüğü (Team Charter): Ekibin değerlerini, anlaşmalarını ve çalışma yönergelerini kaydeden ve proje ekibi üyeleri tarafından kabul edilebilir davranışlara ilişkin net beklentiler oluşturan bir belge. Örnek dosya için tıklayınız.

Eşik (Threshold): Ulaşılması durumunda önlem alınmasını gerektiren bir sınırı temsil eden, ölçülebilir bir proje değişkeninin önceden belirlenmiş değeri.

Gantt Şeması: Faaliyetlerin dikey eksende listelendiği, tarihlerin yatay eksende gösterildiği ve faaliyet sürelerinin başlangıç ve bitiş tarihlerine göre yerleştirilmiş yatay çubuklar olarak gösterildiği zamanlama bilgilerinin çubuk grafiği.

Geçerleme (Validation): Bir ürünün, hizmetin veya sonucun müşterinin ve diğer tanımlanmış paydaşların ihtiyaçlarını karşıladığına dair güvence.

Gereksinim: Bir iş ihtiyacını karşılamak için bir ürün, hizmet veya sonuçta bulunması gereken koşul veya yetenek.

Hata: Bir proje bileşenindeki, bileşenin kendi gereksinimlerini veya spesifikasyonlarını karşılamadığı ve onarılması veya değiştirilmesi gereken bir kusur veya eksiklik.

Hata Payı (veya Tolerans): Bir kalite gereksinimi için kabul edilebilir varyasyonun sayısal açıklaması.

Hesap Kodları (Code of Accounts): İş kırılım yapısının (WBS) her bileşenini benzersiz şekilde tanımlamak için kullanılan bir numaralandırma sistemi.

Histogram: Sayısal verilerin grafiksel gösterimini gösteren bir çubuk grafik.

Hizmet Düzeyi Sözleşmesi (Service Level Agreement – SLA): Bir hizmet sağlayıcı (iç veya dış) ile son kullanıcı arasında, hizmet sağlayıcıdan beklenen hizmet düzeyini tanımlayan bir sözleşme.

İletişim Gereksinimleri Analizi (Communication Requirements Analysis): Görüşmeler, çalıştaylar, geçmiş projelerden öğrenilen derslerin incelenmesi vb. yoluyla proje paydaşlarının bilgi ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik analitik bir teknik.

İş Kırılım Yapısı (WBS): Proje hedeflerine ulaşmak ve gerekli çıktıları yaratmak için proje ekibi tarafından gerçekleştirilecek toplam iş kapsamının hiyerarşik bir şekilde ayrıştırılması.

İş paketi: Maliyet ve sürenin tahmin edildiği ve yönetildiği iş kırılım yapısının en alt seviyesinde tanımlanan iş.

İş Tanımı veya Çalışma Beyanı (Statement of Work – SOW): Proje tarafından teslim edilecek ürün, hizmet veya sonuçların hikayesel açıklaması.

İterasyon (Sprint): Bir proje içerisinde ürünün kullanılabilir ve potansiyel olarak yayınlanabilir bir artışının oluşturulduğu kısa zaman aralığı.

Bir ürün veya teslimat üzerinde değer sunmak için gereken tüm çalışmaların gerçekleştirildiği, zamanla sınırlı bir geliştirme döngüsü.

Kabul Kriteri: Proje çıktısının kabul edilebilir olması için karşılaması gereken tanımlanmış bir ölçekteki değer.

Kalite: Bir dizi doğal özelliğin gereksinimleri karşılama derecesi.

Kalite Kontrol: Performansı değerlendirmek ve proje çıktılarının eksiksiz, doğru ve müşteri beklentilerini karşıladığından emin olmak için kalite yönetimi faaliyetlerinin yürütülmesinin sonuçlarının izlenmesi ve kaydedilmesi süreci.

Kalitenin Maliyeti (Cost of Quality): Ürünün yaşamı boyunca gereksinimlerde ortaya çıkabilecek uygunsuzlukların önlenmesi, ürün veya hizmetin gereksinimlere uygunluğu açısından değerlendirilmesi, ayrıca gereksinimlerin karşılanamaması nedeniyle yapılan tüm masraflar.

Kapsam Kayması (Scope Creep): Zaman, maliyet ve kaynaklarda ayarlamalar yapılmadan ürün veya proje kapsamının kontrolsüz genişletilmesi.

Kapsam Temel Çizgisi (Scope Baseline): Kapsam beyanının, iş kırılım yapısının (WBS) ve bununla ilişkili iş kırılım yapısı sözlüğünün resmi değişiklik kontrol prosedürleri kullanılarak değiştirilebilen ve gerçek sonuçlarla karşılaştırma için temel olarak kullanılan onaylanmış versiyonu.

Kaynak: Projeyi tamamlamak için gereken bir ekip üyesi veya herhangi bir fiziksel öğe.

Kaynak Takvimi: Her bir kaynağın mevcut olduğu çalışma günlerini ve vardiyaları tanımlayan bir takvim.

Kaynak Yöneticisi: Bir veya daha fazla kaynak üzerinde yönetim yetkisine sahip olan kişi.

Kaynak Yükleme (Crashing): Genel süreyi azaltmak için kritik yol üzerindeki aktivitelerde ekstra kaynak kullanma.

Kısıt (Constraint): Bir projenin, programın, portföyün veya sürecin yürütülmesini etkileyen sınırlayıcı bir faktör.

Kıyaslama (Benchmarking): En iyi uygulamaları belirlemek, iyileştirme yapmak için fikirler üretmek ve performansı ölçmek için bir temel sağlamak amacıyla fiili veya planlanan ürünlerin, süreçlerin ve uygulamaların karşılaştırılabilir kuruluşlarınkilerle karşılaştırılmasıdır.

Kilometre taşı: Bir proje, program veya portföydeki önemli bir nokta veya olay.

Konfigürasyon Yönetim Sistemi: Proje çıktılarını izlemek ve bu çıktılarda yapılan değişiklikleri izlemek ve kontrol etmek için kullanılan prosedürler koleksiyonu.

Kontrat (veya Sözleşme): Satıcıyı belirtilen ürünü, hizmeti veya sonucu sağlamakla, alıcıyı ise bunun için ödeme yapmakla yükümlü kılan, karşılıklı olarak bağlayıcı anlaşma.

Karşılıklı yükümlülük ve hakları belirleyen yasal olarak bağlayıcı anlaşma.

Kök Neden Analizi (veya Sorun Kaynağı Çözümlemesi): Bir varyansa, kusura veya riske neden olan temel nedeni belirlemek için kullanılan analitik bir teknik.

Kritik Yol: Bir projedeki en uzun yolu temsil eden ve mümkün olan en kısa süreyi belirleyen faaliyetler dizisi.

Bir planda gerçekleştirilecek en uzun faaliyetler zinciri.

Kritik Yol Metodu: Minimum proje süresini tahmin etmek ve zamanlama modeli içindeki mantıksal ağ yollarındaki zamanlama esnekliği miktarını belirlemek için kullanılan bir yöntem.

Kriz: Hızlı yanıt gerektiren yoğun zorluk içeren bir durum.

Maliyet Kırılım Yapısı: Maliyetlerin hiyerarşik olarak maliyet nesnelerine, maliyet kalemlerine ve maliyet kategorilerine ayrıştırılması.

Maliyet Varyansı (Cost Variance): Kazanılan değer ile fiili maliyet arasındaki fark olarak ifade edilen, belirli bir zamanda bütçe açığı veya fazlalığı miktarı.

Müşteri: Teslimatları alan kişi, grup veya kuruluş.

Müşterinin Sesi (Voice of the Customer): Müşteri taleplerini proje/ürün geliştirmenin her aşaması için uygun teknik gereksinimlere dönüştürerek müşteri gereksinimlerini gerçek anlamda yansıtan ürün, hizmet ve sonuçları sağlamak için kullanılan bir planlama tekniği.

Neden – Sonuç Diyagramı (Cause and Effect Diagram): İstenmeyen bir etkinin temel nedenine kadar izlenmesine yardımcı olan bir ayrıştırma tekniği.

Öğrenilmiş Dersler: Gelecekteki performansı iyileştirmek amacıyla proje olaylarının geçmişte nasıl ele alındığını veya gelecekte nasıl ele alınması gerektiğini gösteren, bir proje sırasında kazanılan bilgi.

Öngörücü (Predictive) Yaşam Döngüsü: Proje kapsamının, süresinin ve maliyetinin yaşam döngüsünün erken aşamalarında belirlendiği bir proje yaşam döngüsü biçimi.

Paydaş: Bir proje, program veya portföyün bir kararını, faaliyetini veya sonucunu etkileyebilecek, bunlardan etkilenebilecek veya kendisinin bundan etkilendiğini algılayabilecek kişi, grup veya kuruluş.

Portföy: Stratejik hedeflere ulaşmak için grup olarak yönetilen projeler, programlar, yan portföyler ve operasyonlar.

Portföy Yönetimi: Stratejik hedeflere ulaşmak için bir veya daha fazla portföyün merkezi yönetimi.

Program: Bireysel olarak yönetilmesiyle elde edilemeyecek faydalar elde etmek amacıyla koordineli bir şekilde yönetilen ilgili projeler, yan programlar ve program faaliyetleri.

Program Yönetimi: Program hedeflerine ulaşmak ve program bileşenlerinin ayrı ayrı yönetilmesiyle elde edilemeyen faydaları ve kontrolü elde etmek için bilgi, beceri ve ilkelerin bir programa uygulanması.

Proje: Benzersiz bir ürün, hizmet veya sonuç yaratmak için üstlenilen geçici bir çaba.

Proje Ekibi: Proje hedeflerine ulaşmak için proje çalışmasının gerçekleştirilmesinde proje yöneticisine destek veren bireylerden oluşan bir grup.

Proje Fazı: Bir veya daha fazla teslimatın tamamlanmasıyla sonuçlanan, mantıksal olarak ilişkili proje faaliyetlerinin bir koleksiyonu.

Proje Kapsamı: Belirtilen özellik ve işlevlere sahip bir ürün, hizmet veya sonuç sunmak için gerçekleştirilen çalışma.

Proje Takvimi (Project Calendar): Planlanan faaliyetler için uygun olan çalışma günlerini ve vardiyaları tanımlayan bir takvim.

Proje Yaşam Döngüsü: Bir projenin başlangıcından tamamlanmasına kadar geçtiği aşamalar dizisi.

Proje Yöneticisi (PY): Proje hedeflerinin gerçekleştirilmesinden sorumlu olan ekibe liderlik etmek üzere projeyi yürüten kuruluş tarafından atanan kişi.

Proje Yönetimi: Proje gereksinimlerini karşılamak için bilgi, beceri, araç ve tekniklerin proje faaliyetlerine uygulanması.

Proje Yönetimi Bilgi Kılavuzu: Proje yönetimi mesleği içindeki bilgiyi tanımlayan bir terim. Proje yönetimi bilgi kılavuzu, yaygın olarak uygulanan kanıtlanmış geleneksel uygulamaların yanı sıra meslekte ortaya çıkan yenilikçi uygulamaları da içerir.

Proje Yönetimi Bilgi Sistemi: Proje yönetimi süreçlerinin çıktılarını toplamak, entegre etmek ve yaymak için kullanılan araç ve tekniklerden oluşan bir bilgi sistemidir.

Proje Yönetim Ekibi: Proje yönetimi faaliyetlerine doğrudan katılan proje ekibi üyeleri.

Proje Yönetim Ofisi (PYO): Projeyle ilgili yönetişim süreçlerini standartlaştıran ve kaynakların, metodolojilerin, araçların ve tekniklerin paylaşımını kolaylaştıran bir yönetim yapısı.

Proje Yönetim Planı: Projenin nasıl yürütüleceğini, izleneceğini, kontrol edileceğini ve kapatılacağını açıklayan belge.

Proje Yönetim Teknoloji Katsayısı (PMTQ – Project Management Technology Quotient): Bir kişinin, organizasyonun veya eldeki projenin ihtiyaçlarına göre teknolojiyi uyarlama, yönetme ve entegre etme yeteneği.

Proje Zaman Çizelgesi: Planlanan tarihler, süreler, kilometre taşları ve kaynaklarla bağlantılı faaliyetleri sunan bir zamanlama modelinin çıktısı.

Prototipler: Beklenen ürünün fiili olarak oluşturulmadan önce çalışan bir modelini sağlayarak gereksinimler hakkında erken geri bildirim alma yöntemi.

Risk: Gerçekleşmesi durumunda bir veya daha fazla proje hedefi üzerinde olumlu veya olumsuz etkisi olan belirsiz bir olay veya durumdur.

Risk Azaltma (Risk Mitigation): Proje ekibinin bir tehdidin ortaya çıkma olasılığını veya etkisini azaltmak için harekete geçtiği bir risk yanıt stratejisi.

Sorun (Issue): Proje hedeflerini etkileyebilecek mevcut olumsuz bir durum.

Sponsor: Proje, program veya portföy için kaynak ve destek sağlayan ve başarının sağlanmasından sorumlu olan kişi veya grup.

Şablon: Bilgi ve verileri toplamak, düzenlemek ve sunmak için tanımlanmış bir yapı sağlayan, önceden tanımlanmış bir formatta kısmen tamamlanmış bir belge.

Tahminlerin Temelleri (Basis of Estimates): Varsayımlar, kısıtlar, ayrıntı düzeyi, aralıklar ve güven düzeyleri gibi proje tahminlerinin oluşturulmasında kullanılan ayrıntıları özetleyen destekleyici belge.

Tehdit: Bir veya daha fazla proje hedefi üzerinde olumsuz etkisi olabilecek bir risk.

Teklif Sahibi Konferansı (Bidder Conference): Tüm potansiyel satıcıların satın alma konusunda açık ve ortak bir anlayışa sahip olmasını sağlamak için bir teklif veya teklifin hazırlanmasından önce potansiyel satıcılarla yapılan toplantılar. Yüklenici konferansları, satıcı konferansları veya ihale öncesi konferanslar olarak da bilinir.

Teknik: Bir ürün/sonuç üretmek veya bir hizmet sunmak amacıyla bir faaliyeti gerçekleştirmek için bir insan kaynağı tarafından kullanılan ve bir veya daha fazla araç kullanabilen tanımlanmış sistematik bir prosedürdür.

Temel Çizgi (Baseline). Bir iş ürününün yalnızca resmi değişiklik kontrol prosedürleri yoluyla değiştirilebilen ve gerçek sonuçlarla karşılaştırma için temel olarak kullanılan onaylanmış versiyonu.

Temel Kurallar (Ground Rules): Proje ekibi üyelerinin kabul edilebilir davranışlarına ilişkin beklentiler.

Teslimat: Bir süreci, aşamayı veya projeyi tamamlamak için üretilmesi gereken herhangi bir benzersiz ve doğrulanabilir ürün, hizmet veya sonuç.

Uyarlanabilir (Adaptive) Yaşam Döngüsü: Yinelemeli veya arttırımsal bir proje yaşam döngüsü.

Ürün: Üretilen ve kendi başına bir son öğe veya bir bileşen öğesi olabilen bir eser.

Ürün Yaşam Döngüsü: Bir ürünün konseptten teslimata, büyümeye, olgunluğa ve emekliliğe kadar olan gelişimini temsil eden aşamalar dizisi.

Varsayım: Planlama sürecinde kanıt veya kanıt olmaksızın doğru, gerçek veya kesin olduğu düşünülen bir faktör.

Varsayım Kaydı (Assumption Log): Proje yaşam döngüsü boyunca tüm varsayımları ve kısıtlamaları kaydetmek için kullanılan bir proje belgesi.

Varyans: Bilinen bir taban çizgisinden veya beklenen değerden ölçülebilir bir sapma.

Veri (Data): Ayrık, organize edilmemiş, işlenmemiş ölçümler veya ham gözlemler.

Yinelemeli (Iterative) Yaşam Döngüsü: Proje kapsamının genellikle proje yaşam döngüsünün başında belirlendiği, ancak zaman ve maliyet tahminlerinin proje ekibinin ürüne ilişkin anlayışı arttıkça rutin olarak değiştirildiği bir proje yaşam döngüsü. Yinelemeler, ürünü bir dizi tekrarlanan döngü yoluyla geliştirirken, artışlar ürünün işlevselliğine art arda katkıda bulunur.

Yeniden İşleme (Rework): Arızalı veya uygun olmayan bir bileşenin gereksinimlere veya spesifikasyonlara uygun hale getirilmesi için gerçekleştirilen eylem.

Yönetim Komitesi (Steering Committee): Proje ekibine yön ve destek sağlayan ve proje ekibinin yetki alanı dışındaki konularda kararlar alan, kıdemli paydaşlardan oluşan danışma organı.

Zaman Çizelgesi Aracı: Bir zaman çizelgesi yönteminin uygulanmasını destekleyen ve zaman çizelgesi bileşen adlarını, tanımlarını, yapısal ilişkilerini ve formatlarını sağlayan bir araç. (MS Project, Primavera, Asana, vb.)

Zaman Çizelgesi Temel Çizgisi (Schedule Baseline): Resmi değişiklik kontrol prosedürleri kullanılarak değiştirilebilen ve gerçek sonuçlarla karşılaştırmanın temeli olarak kullanılan bir program modelinin onaylanmış versiyonu.